„Gliwickie Metamorfozy"  Stowarzyszenie na Rzecz Dziedzictwa Kulturowego Gliwic
 

Dzielnice Gliwic

Wilcze Gard這

     
   www.gliwiczanie.pl

 

 

       

   Dzielnica ta, w陰czona do Gliwic w 1975 roku, jest unikalnym za這瞠niem urbanistycznym, na powstanie kt鏎ego mia造 wp造w m.in. wzgl璠y polityczne i ideologiczne. Jego pierwsza nazwa to S.A.-Siedlung Eichenkamp, p騧niej w czasie wojny zmieniona na Glaubenstatt, a po wojnie na „Wilcze Gard這”.

Historia jego pocz徠k闚 wi捫e si z okresem III Rzeszy, kiedy to opracowano w 1936 roku wytyczne oraz og鏊ne za這瞠nia dla tego typu osiedli. Polega造 na budowie ma造ch, samowystarczalnych osad, sk豉daj帷ych si z niedu篡ch, dwukondygnacyjnych domk闚 jednorodzinnych wraz z zabudowaniami gospodarczymi i niewielkich ogrod闚. Domy mia造 by skromne, ujednolicone form architektoniczn i rodzajem u篡tych materia堯w wyko鎍zeniowych. Elewacje proste, wr璚z ascetyczne, bez zb璠nych detali (wyj徠ek np. w wielorodzinnych domach przy ul. Go寮zikowej zachowa造 si jeszcze drewniane okiennice). Dachy spadziste niekiedy z lukarnami, kryte dach闚k ceramiczn.


   I tak zaprojektowano dawne osiedle S.A.- Siedlung Eichenkamp a obecne Wilcze Gard這. Wykonania tego zadania podj掖 si bytomski architekt Rudolf Fischer. Nale篡 jednocze郾ie zaznaczy, 瞠 pomijaj帷 wzgl璠y ideologiczne, w zasadach kompozycji przestrzennej osiedla zosta造 wcielone koncepcje idei „miasta –ogrodu”. I to przede wszystkim 鈍iadczy o jego warto軼i i unikalno軼i. Osada powsta豉
na terenie podmok貫go lasku nale膨cego do wsi Smolnica, nazywanego "Wilkiem" (廝鏚豉 potoku Rzyketka). 1 kwietnia 1941 roku osiedle sta這 si samodzieln jednostk administracyjn, a robocza nazwa osiedla "SA-Siedlung Eichenkamp" zosta豉 przemianowana na Glaubenstadt (Wierne Miasto). W 1945 roku nazw osiedla zamieniono na Wilcze Gard這.

 

   Po wojnie zamieszkali tu w du瞠j cz窷ci reemigranci z Lotaryngii oraz rodziny g鏎nicze z okolicznych wsi. Od 1952 roku do roku 1975 osiedle Wilcze Gard這 by這 samodzieln jednostk administracyjn w ramach powiatu. Po reformie administracyjnej w 1975 roku zosta這 przy陰czone do Gliwic. 

   Projekt kompozycji urbanistycznej osiedla opiera si na g堯wnej osi 陰cz帷ej rynek i stadion sportowy, dope軟ia go obwodnicowy uk豉d ulic wraz z zabudow mieszkaniow przy ul. Krokus闚, Begonii, Tulipan闚, Frezji, Magnolii, Go寮zikowej, B豉watk闚 i Azalii.

   O ta zaczyna豉 si drog dojazdow z Gliwic (ul. Traktorzyst闚) do osiedla i prowadzi豉 poprzez bram w dawnym budynku zebra mieszka鎍闚. Dalej przebiega豉 przez rynek i ulic Orchidei  (jedyna ulica z zabudow szeregow z mieszkaniami przeznaczonymi dla nauczycieli ) i ko鎍zy豉 si na stadionie, za kt鏎ym zlokalizowano cmentarz.

   W samym osiedlu mamy nast瘼uj帷e przyk豉dy zabudowy mieszkaniowej: przy Placu Ja鄉in闚 wielorodzinne budynki z us逝gami w parterze, tworz帷e zabudow wok馧 rynku. Budynki wolnostoj帷e np. przy ul. Azalii, Lewkonii, Krokus闚, budynki bli幡iacze m.in. ul. Astr闚, Krokus闚, budynki wielorodzinne przy ul. Go寮zikowej i wspomniane ju budynki w zabudowie szeregowej przy ul. Orchidei.

Nale篡 te wymieni obiekty charakterystyczne dla Wilczego Gard豉 jak: dawny Dom Wsp鏊noty – dominuj帷y nad zabudow rynku, Szko喚 Podstawow b璠帷 drugim obiektem po w/w Domu  wyr騜niaj帷ym si ciekaw architektur oraz stacj transformatorow przy ul. Magnolii.  

   Jednorodzinne domki maj proste formy, g豉dkie 軼iany, 瘸dnych podzia堯w czy ornament闚, cho do dzi wiele z nich zosta這 ju przebudowanych. Wewn徠rz s dwa niewielkie pokoje, kuchnia i aneks gospodarczy na parterze, a na pi皻rze dwie ma貫 sypialnie i klatka schodowa. Przy ka盥ym domu znajduje si sporych rozmiar闚 ogr鏚, tzw Heimatstil. 

 

 

Materia造 廝鏚這we:

Zdj璚ia wsp馧czesne i opracowanie: Ma貪orzata Malanowicz