Gliwickie Metamorfozy"  Stowarzyszenie na Rzecz Dziedzictwa Kulturowego Gliwic
 

VII Wielka Eskapada Metamorfoz

 

 

Rezerwat archeologiczny w Wietrzychowicach

 

 

 
   www.gliwiczanie.pl

 

 

   Wietrzychowice to wieś położona niedaleko Izbicy Kujawskiej, w której odwiedziliśmy niezwykłe miejsce. Znajdują się tutaj powstałe ponad pięć i pół tysiąca lat temu grobowce megalityczne, zwane czasem „polskimi piramidami” lub „kopcami kujawskimi”. W okolicach Izbicy Kujawskiej znajduje się ich zresztą więcej, drugie skupisko (aż 9!) w Sarnowie, a pojedyncze grobowce we wsiach Gaj i Obałki.

 

 

    Te monumentalne nasypy ziemne przypominają wydłużone trapezy lub podłużne kolumny zwężające się ku szczytowi. Zbudowane są z potężnych głazów. Masa części tych głazów dochodzi do kilku ton. Miały one chronić mogiły przed rozmyciem, a również ograniczyć obszar poświęcony czci zmarłego. Nad mogiłami usypywano potężne wały ziemne mające ponad 1000 m sześciennych objętości, ponad 100 m długości i do 3 m wysokości.

 

 

 

 

 

 

 

    W partiach czołowych budowli występują przerwy w obstawie kamiennej. To zapewne wejścia do drewnianych komór przeznaczonych na odprawianie obrzędów pogrzebowych. W grobach chowano wyłącznie wysoko postawionych w hierarchii mężczyzn. Byli oni chowani w pozycji wyprostowanej, na wznak, w czole grobowca. Czasem grzebano jedną, czasem dwie lub trzy osoby. W grobowcach znaleziono również naczynia i łyżki gliniane, zabytki z krzemienia, w tym groty do strzał, siekiery oraz topory bojowe. Cennym przedmiotem jest granitowa gałka buławy kamiennej z wyżłobionymi rowkami, inspirowana zapewne pierwszymi wyrobami z miedzi.

 

 

   W rezerwacie znajduje się pięć megalitów, które są objęte są ochroną prawną. W latach 1935 i 19661974 badali je profesorowie: Konrad Jażdżewski i Stanisław Madajski. Największy z grobowców (nr 3) miał 115 m długości i 10 m szerokości w partii czołowej,
a kamienie z obstawy tej części nasypu dochodziły do 1,5 m wysokości.

Obok opisy poszczególnych grobowców.

 

 

    W nasypie, badający grobowiec prof. Konrad Jażdżewski odkrył 80 fragmentów naczyń, topór kamienny (długość 19,5 cm, szerokość 8,.5 cm, wysokość 7 cm) i inne wyroby z krzemienia. W grobowcu nr 5 odnalezione zostały szczątki dwóch mężczyzn, na których czaszkach zachowały się ślady udanej trepanacji (u jednego z nich, czterokrotnej). Opiekunem i propagatorem tego cennego zabytku był ś.p. Eugeniusz Paliwoda, dzięki któremu powstał rezerwat archeologiczny w Wietrzychowicach.

 

 

 

 

Materiały źródłowe:

www.kamienne.org.pl

www.bialczynski.pl

www.izbica-kujawska.com

 

Tekst: Krystyna Koch

 

Zdjęcia: Krystyna Koch i Małgorzata Malanowicz

 

Opracowanie: Małgorzata Malanowicz

 

maj 2017