Gliwickie Metamorfozy"  Stowarzyszenie na Rzecz Dziedzictwa Kulturowego Gliwic
 

Emanuel Czmok

15.12.1867 - 13.6.1934

 
   www.gliwiczanie.pl

 

   Urodził się w Żernikach w rodzinie wytapiacza gliwickiej huty. Po szkole podstawowej ukończył szkołę realną przy ul. Górne Wały (obecne V LO) i idąc w ślady ojca rozpoczął pracę w tej hucie. Następnie ukończył naukę w Szkole Maszynowej i Hutniczej przy ul. Marcina Strzody (obecny Wydział Chemiczny Politechniki Śląskiej) po której został starszym mistrzem hutniczym huty. W latach 1914-1924 był zatrudniony w Dyrekcji Górniczej w Zabrzu. Po przejściu na emeryturę w 1924 roku mógł całkowicie poświęcić się pracy badawczej, której od młodości oddawał się z ogromnym zapałem. Szczególnie interesował się światem roślinnym. W tej dziedzinie był współpracownikiem wielkiego śląskiego badacza przyrodnika prof. dr Th. Schulte. E. Czmok badał florę hałd, badał problem roślin w obyczajach na Górnym Śląsku, rośliny w ogrodzie chłopskim, zioła lecznicze. Z innych dziedzin zasłużył się jako zbieracz pieśni żołnierskich, bajek, komedii ludowych, legend oraz badał zwyczaje i obyczaje wśród ludzi. Miał ogromne poważanie wśród ludzi. Jednym z jego największych celów była walka o ochronę przyrody. W 1927 roku założył w Gliwicach Towarzystwo Krajoznawcze do którego od razu przystąpiło 70 osób w tym większość dyrektorów oraz nauczycieli szkół podstawowych i średnich. Należał do Komitetu Ochrony Przyrody Górnego Śląska. Żarliwie występował o rekultywację terenów zniszczonych przez przemysł. Od najmłodszych lat zbierał książki z interesującą go tematyką i doszedł pod koniec życia do sporej i wartościowej biblioteki. Gdy w ostatnich latach życia złożony chorobą nie mógł opuścić domu, poświęcił się pracy w ogródku, który stał się wzorcowym dla szkolnych wycieczek botanicznych. Opublikował dużą ilość artykułów w różnych czasopismach na Górnym Śląsku. Pisał zarówno w języku niemieckim jak i polskim. Księgę przyrody pisał po polsku, zaś diarium w obu językach. Swojej rodzinnej miejscowości poświęcił także kilka artykułów m.in. sagi o żernickim kowalu, o utopcu czy zatopionym młynie. Pisał o zwyczajach i obyczajach tych ludzi. Warto przytoczyć kilka nazw które utrwalił dla potomnych, a które były przez wieki w użyciu mieszkańców Żernik np. potok, który dzielił wieś na dwie połowy nazywano kiedyś ŻERNICZKA, część wsi za potokiem nazywano ZAWODZIE, most przez potok nazywano KŁODY, staw w środku wsi nazywano ZAPOJEC, sznur drzew wzdłuż potoku to OLSZYNA, gospodarstwo otoczone sosnami MROZKOWA SOSINA, miejsce nad stawem, gdzie zapadł się młyn to ZAPADNIONE, wreszcie grunty pod lasem miejskim nazywane były POD ŻORKIEM i stąd być może bierze się nazwa Żerniki, jak to wywodzi autor. E. Czmok ożeniony był z Anną Kucjas urodzoną 16 czerwca 1879 roku. Mieszkał w Gliwicach przy ul. Piotra Skargi 5. Zmarł w wieku 67 lat. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym.
       
  Geboren in Żerniki Familienhütten Gleiwitzer Hütte. Nach der Grundschule absolvierte er lebensfähig Street. Die oberen Wellen (Strom V LO) und in die Fußstapfen seines Vaters begann die Arbeit an der Mühle. Dann absolvierte er dieHochschule für Maschinenbau und Technologie (Strom, so genannte "Red Chemistry"), nach dem er ein Senior Master der Stahlhütte. In den Jahren 1914-1924 arbeitete er in der Direktion für Bergbau in Zabrze.
Nach seiner Pensionierung im Jahre 1924 konnte er voll widmen sich an die Arbeit, die sich aus seiner Jugend erging sich in der Forschung mit großer Begeisterung. Besonders an der Pflanzenwelt. In diesem Bereich war ein Mitarbeiter des großen Naturforscher Professor Schlesien. Dr. Th. Schulte. E. Czmok studierte die Flora-Dumps, studierte die Problempflanzen in den Gewohnheiten in Oberschlesien - die Pflanzen im Garten eines Bauern, Heilkräuter. In anderen Bereichen verdient, ein Sammler von Liedern Soldaten, Cartoons, Comedy, Volkssagen und studiert die Sitten und Gebräuche der Menschen. Er hatte eine große Wertschätzung in der Bevölkerung. Einer seiner größten Ziele war es, für den Schutz der Natur zu kämpfen. Im Jahr 1927 gründete er die Gesellschaft der Liebhaber in Gliwice, die sofort beigetreten 70 Menschen, darunter die meisten der Direktoren und Lehrer der Primar-und Sekundarschulen. Er war Mitglied des Ausschusses für Naturschutz in Oberschlesien . Ernsthaft für die Sanierung von Gebieten, die von der Industrie durchgeführt beschädigt. Von den frühesten Jahren der Bücher mit interessanten Themen zu sammeln und es kam am Ende des Lebens für eine große und wertvolle Bibliothek. Wenn die letzten Jahre seines Lebens bettlägerig konnte das Haus nicht verlassen, widmete er sich der Arbeit im Garten, die ein Benchmark für Klassenfahrten pflanzlichen Stoffen geworden ist. Er hat eine große Anzahl von Artikeln in verschiedenen Zeitschriften in Oberschlesien veröffentlicht. Er schrieb auf Deutsch und Polnisch. Seine Heimatstadt hat auch mehrere Artikel gewidmet, unter anderem, die Sage von żernickim Schmied, der utopcu oder versunkene Mühle und "War Mann Sich in Oberschlesien Karl von Godulla erzählt" (Was tun die Menschen in Oberschlesien über Charles Goduli reden) und "Festschrift zur Feier des 2 Bundesfestes des Oberschlesischen Schiedsrichter Sangerbundes" (Gedenkbuch die Zeremonie Ausfahrt drugego Workers Union der oberschlesischen Singers).

   
Er schrieb über die Sitten und Gebräuche der Bewohner. Es ist wert, zitiert ein paar Namen, die für die Nachwelt verewigt, und die im Einsatz für Jahrhunderte die Bewohner Żerniki zB Strom, die das Dorf in zwei Hälften einmal aufgerufen ŻERNICZKA, Teil des Dorfes über den Bach genannt BERUF unterteilt, die Brücke über den Bach namens LOGS Teich in der Mitte des Dorfes genannt gewesen sein ZAPOJEC, string Bäume entlang des Baches ist Erle, Bauernhof, umgeben von Pinien MROZKOWA Sosin, platzieren Sie den Teich, wo es versank Mühle ZAPADNIONE schließlich unter Wald Stadt landen genannt wurden POD ZORKI und damit möglicherweise den Namen Żerniki nehmen, da es von der Autorin stammt.
 
   
Emanuel Czmok war mit Anna verheiratet Kucjas geboren 16. Juni 1879 Jahr. Er lebte in Gliwice, ul. Peter Reklamationen 5 Er starb im Alter von 67 Jahren. 
Er wurde auf dem Zentralfriedhof beigesetzt.
 
       
  Eisenreich był też w roku 1924 założycielem Górnośląskiego Towarzystwa Geologicznego, które aktywnie działało do pierwszych lat II wojny światowej. Wśród jego członków byli m.in. Leo Knopp (z Opawy, 1896-1941), nauczyciel w Rybniku i Katowicach, badacz wschodnich Sudetów i Bramy Morawskiej, wspomniani już wyżej Theophil Bronny, Emanuel Czmok, Eberhard Drescher, Max Grundey, Richard Woessler, a także Max Steckel (z Frankfurtu nad Odrą, 1870-1947), fotograf, którego zdjęcia ilustrowały wydawnictwa towarzystwa, pionier fotografii zwierzącej. Steckel wspierał też działania na rzecz ochrony przyrody, wydając m.in. serię pocztówek „Freut Euch der Heimat! Schützt ihre Denkmäler”.  
       
     
       
     
       
     
       
       
   
       
 

 

 

Materiały źródłowe: 

Roczniki Muzeum w Gliwicach

Gliwice 2004